Погода

-1..1°C

Облачно, без осадков

Ветер: юго-зап 1 - 3 м/с

Давление: 748 мм рт.ст.

Курсы валют ЦБ РФ

USD: 56,2463
EUR: 63,3221

Отправка SMS

kyym.sakha.ru

Сылгылаах дьоҥҥо туһалаах сүбэ

Кэнникинэн Саха сиригэр угут сыллар сатыылаан, сииктээх сиргэ үүнээйи көрүҥэ дэлэйдэ. Олор истэригэр улахан сүлүһүннээҕинэн биллэр, арбаанай боруу (хвощ болотный) элбээн, 2009-2010 сс. элбэх сылгы-сүөһү өлбүтэ. Ол курдук, чуолаан Хаҥалас, Нам улуустарын сылгы иитэр хаһаайыстыбаларыгар үгүс сыспай сиэллээх былдьаммыта. Ол хаһаайыстыбаҕа хайдахтаах хоромньуну аҕаларын санаан көрүҥ.

Сылгы сүһүрэн өлбөт да түгэнигэр биэ кулуннуура туох үчүгэйдээх буолуой. Бу маныаха сылгыһыттар көрбөккө-билбэккэ хаалбыттара эмиэ төһүү буолбут. Онон боруу оттон сэрэхтээх буолуу ирдэнэр.

Арбаанай боруутугар Һсапонинһ уонна Һэквизетин алкалоидтараһ диэн дьааттар бааллар. Балар сылгы этигэр-сиинигэр баар В (тиамин) битэмиини алдьатар, урусхаллыыр адьынаттаахтар. Итинтэн сылтаан ҺВһ битэмиин тиийбэт буолан, сылгы Һшатунаһ үөскүүрүгэр тиэрдэр.

Боруунан сүһүрбүтүн хайдах билиэххэ?

Туох-хайа иннинэ сылгы ньиэрбинэй систиэмэтэ эмсэҕэлиир. Сүһүрүү саҕаланыытын сылгы тас көрүҥүттэн, майгыта-сигилитэ уларыйбытыттан сэрэйиэххэ сөп. Ытырсар, олус уйуһуйбут дьүһүннэнэр, кэлин өттүн хайдах эрэ кыаммат буолан барар. Боруу дьаата сонно тута дьайбытынан барбат. Өр мунньуллар, дьааттаах оту сиэбитин кэннэ 40-50 хонугунан биирдэ биллэрэр. 70-80 хонугунан сылгы барахсан өлүөн сөп. Эмискэ элбэх борууну сиэбит буоллаҕына, сүһүрүү лаппа улаатар, дьайыыта тэтимирэр. Оннук түгэҥҥэ икки-үс да хонук буолаат, өлөрүгэр тиийэр.

Ыарыы иккис ыстаадьыйата – сылгы кэлин өттө босхоҥнуур (паралич). Биэтэҥнээн хаамар. Кэлин атахтара олорор ыт атаҕар майгынныырдыы токуйар. Титирэстиир.

Үһүс ыстаадьыйатыгар тартарар, босхоҥо бэргиир. Ол да буоллар аһыыр аппетита түспэт, ууну кэмигэр иһэр, кыраадыһа, тыынара уларыйбат. Арай сүрэҕин тэбиитэ булкуллар (аритмия). Сылгы кыралаан саахтыыр, онто салахайынан бүрүллүбүт буолар. Иигэ хараҥатыҥы бороҥ өҥнөнөр. Сүһүрбүт сылгы ырыганнаабат буолан, арбаанай борууттан сүһүрүүнү эрдэттэн билэр уустук. Биир сүрүн бэлиэтин өйдөөҥ – сүһүрбүт сылгы хараҕын харата биллэ улаатар.

Ынах сүөһү арбаанай борууну элбэҕи сиэтэҕинэ, эмиэ сүһүрүөн сөп. Ыалдьыбытын бэлиэтэ – эмиэ биэтэҥнээн хаамар, кэлин атаҕа босхо барар, кэбинэрэ мөлтүүр, тыынара уонна сүрэҕин тэбиитэ аччыыр, майгыта уларыйар, куһаҕан сыттааҕынан саахтыыр. Иигэ кыһыллыҥы өҥнөнөр, уулаах сүөһү быраҕар.

Сүһүрүүттэн хайдах көмүскэнэбит?

Бохсор үлэ барыахтаах. Сылгы сиир отун 5 %-на боруулаах түгэнигэр куттал суоһуур. Урут ССРС ГОСТунан 1 да % боруулаах от быраҕыллыахтааҕа. Боруулаах от дьаатын сиилэстээн эрэ суох оҥоруохха сөп. Сылгылары кэтээн көрө сылдьыахха. Ыалдьыбыты тута араарыллыахтаах. Өртөөһүн, мэччирэҥ сири оҥоруу, көрүү-харайыы барыахтаах. Дьаат өр мунньулларынан, элбэх ууну да иһэрдэн туһа суох. Анал идэтийбит бэтэринээри ыҥыран көрдөрүҥ. Былыр өбүгэлэрбит эмп-томп суоҕар сүһүрүүгэ хааннааһыны тутталлара. Ыалдьыбыт сылгыны чөлүгэр түһэрэргэ ортотунан 50-60 хонук барар.

ССТХНЧИ алын үлэһитэ

А.А. Винокуров.

kyym.sakha.ru
09.03.2011 15:35 | оригинал статьи | просмотров: 18081

23.12.10
Кэпсэтиигэ кыттыһыахха сөп
23.12.10
Куорат кырдьаҕастара, болҕойуҥ!
23.12.10
«Спорт Якутии» - сыл хаһыата
23.12.10
Учуутал хамнаһа тоҕо үрдээбэт? 1
22.12.10
Нерюнгрига айан төлөбүрэ ыарыыр
22.12.10
Тыа сирин сайдарыгар наадалаах хайысхалаах оскуолаларга ураты болҕомто
22.12.10
Эмиэ автобус саахала 1
22.12.10
Наука сайдарыгар дойду бүддьүөтүттэн 11 млрд. солк көрүллүө
21.12.10
Пиэнсийэлээхтэр болҕомтолоругар
21.12.10
Харыйа атыыта саҕаланна
21.12.10
Олоҥхо эйгэтигэр оҕону уһуйуу
21.12.10
«Харчыта-харчыта, биэриҥ!»
20.12.10
Саха сирин тыыннаах алмаастара
20.12.10
55 мөл. солк. урбаан тэрилтэлэригэр анаммыт
20.12.10
Чаппандаҕа инбэлииттэр уокка былдьаммыттар
20.12.10
Социальнай сеть содула
17.12.10
Биэнсийэ пуондатын 20 сыла
17.12.10
Кылыкынай диэн кимий?
17.12.10
"Үс үйэ алтыһар аартыгар"
17.12.10
Омукпут киэн туттуута – Саха тыйаатыра
16.12.10
Бастыҥ дьыссаат – «Белоснежка»!
16.12.10
Саха сирин 2011 сыллаах государственнай бүддьүөтэ ылылынна
16.12.10
Буор уйбатынан буруйдаах
16.12.10
«Саха» НКИК Ньурбатааҕы салаатыгар
15.12.10
«Мисс Универсиада» буолар
15.12.10
Бүгэн олорор кэм ааста
15.12.10
Булгунньахтаахха саҥа балыыһа үлэтин саҕалаата 1
15.12.10
Сүҥкэн суолталаах тэрилтэ
14.12.10
Дьокуускай куорат Чурапчы улууһун кытары Сөбүлэҥ баттаста
14.12.10
Өлөөҥҥө баһаар алдьархайа
14.12.10
Түүрк омук вице-мисс кырасаабыссата – Айыына Говорова! 4
14.12.10
Биһиги көмөлөспөтөхпүтүнэ, ким көмөлөһүөй? 1
13.12.10
«Мисс Виртуальнай Мииринэй» – Мария Алексеева! 8
13.12.10
Уһук Илин сайдыытын төрдө - түөлбэлэр
13.12.10
Дьокуускай куорат Чурапчы улууһун кытары Сөбүлэҥ баттаста
10.12.10
Учуутал, муосчут, худуоһунньук
10.12.10
Устудьуоннар Францияҕа үөрэниэхтэрэ
10.12.10
Кириэстээххэ саҥа оскуола тутуллуо
09.12.10
«Сахатранснефтегаз» 2010 сыллааҕы дохуота
09.12.10
Питергэ үөрэнэр устудьуоннар төрөппүттэрин болҕомтолоругар 1
Яндекс.Метрика